Tomasz Lipton, wynalazca herbatnych pakietków Lipton2 zdjęć

Tomasz Lipton, wynalazca herbatnych pakietków Lipton, miał jasną celę: herbata musi być dostępna cenowo, a przy tym nie tracić na jakości. \«Z plantacji prosto do filiżanki\«\ — ten reklamowy slogan widniał na plakatach, rozwieszonych przez Liptona we wszystkich brytyjskich pociągach i autobusach. Chińska \«herbata\», \«młody liść\", \«czudowny eliksir\“. Japońska ceremonia, złożona i uroczysta, jak hieroglify. Aromat, porównywalny z zapachem indyjskich kadzideli. Angielski five-o’clock. Wcześniej to była wielka polityka i dużie pieniądze; dzisiaj to papierowy pakietek z etykietką na nitce i nadal dużo pieniędzy. Wszeto to jest herbata.

W długiej historii przemiany herbaty z przedmiotu luksusu w najpowszechniejszy na Ziemi napój odegrali ważną rolę dwie osoby: handlarz prowiantem z Glasgow Tomasz Lipton i sprzedawca z Nowego Jorku Tomasz Sullivan. W maju 1850 roku w rodzinie pana i pani Lipton, którzy niedawno przyjechali do Glasgow z Irlandii, urodził się piąty dzień. Tomasz był ostatnią nadzieją już nie młodych Liptonów — dwóje pierwszych dzieci zmarły w niemowlęctwie, a zdrowie pozostałych dzieci wzbudzało u rodziców poważne zaniepokojenie. Kto innzy, jeśli nie mały Tom, mógłby pomógać rodzicom w sklepie z prowiantem? Używając od pięciu lat doświadczeń w handlu, chociaż ich małe sklepik mogł pomieścić jednocześnie nie więcej niż pięciu klientów, pracy nie brakowało nikomu. A kiedy Tom został jedynym dzieckiem w rodzinie (jego brat i siostra zmarli, gdy mu nie ukończyło się dziesięć lat), musiał nawet zaprzestać chodzić do szkoły.

Rodzice nie mogli się nie radować: wyraźnie rozwijał się ich pomocnik, a jeśli wszystko pójdzie dobrze, może uda im się otworzyć większy sklep. Ale Tom wcale nie przepadał za ideą spędzić całe życie w ojcovskim sklepie. Jego rodzinne Glasgow, znajdujące się w bliskiej odległości od największych wówczas stoczni, było głównym punktem отправления statków transportujących towary i pasażerów do Ameryki. Każdego dnia Tom, uśmiechając się przyjaźnie klientom, z tęskością myślał o tych, którzy w tym samym momencie przeczesywali Atlantycki ocean — na pewno ich czekały niezwykłe przygody w Nowym Świecie. I w 1865 roku piętnastolatecy Tomasz Lipton dołączył do ich чисła.

W pierwszych trzech latach swojego pobytu w Ameryce Tomasz podróżował po zachodnich stanach w poszukiwaniach pracy. Nieco wcześniej zakończona wojna domowa położyła kraj w głęboką ekonomiczną depresję. Aby przeżyć, Lipton musiał brać się za każdą pracę — uprawiać ryż w Karolinie Południowej lub składać liście tytonu w Wirginii — ale oczywiście jego przeznanie było być handlarzem prowiantem. W 1868 roku stał się sprzedawcem w oddziałie zboży spożywczych jednego z nowojorskich supermarketów (supermarkety pojawiły się w Ameryce dopiero niedawno — pochodząc z Filadelfii, questa nowa forma handlu szybko rozprzestrzeniła się po wszystkich dużych miastach). Stając elementem ogromnej handlowej machiny, Lipton miał unikalną możliwość zobaczyć, jak dokładnie zorganizowana jest jej pracowa mechanika — od rozstawienia towarów na półkach do metod komunikacji z klientami.

A amerykański slogan sprzedawców \「W Bogu ufamy, resztę płacą gotówką\“\ (pierwsza część tego hasła od połowy XIX wieku jest drukowana lub wybityna na wszystkich banknotach Stanów Zjednoczonych) Tomasz Lipton zapamiętał na całe życie. W 1871 roku powrócił do Wielkiej Brytanii. Swoje nowe znajomości, zdobyte doświadczenie i zarobione 100 funtów sterlingów postanowił wykorzystać do rozpoczęcia swojego biznesu — sklepu z prowiantem w rodzinnym Glasgow. Na początkie Lipton musiał pełnić funkcje menadżera, sprzedawcy, kupca, kasiera i kuriera.

Sam przywoził towary z doków na wózku, osobiście dostawiał zakupy klientom, odwiedzał dostawców i nie przestawał myśleć nad tym, jak przyciągnąć klientów i sprawić, by po jednej wizycie w jego sklepie stali się ich stałymi klientami. Bыло бы здорово использовать reklamę, ale na to brakowało pieniędzy — Lipton uparczo nie chciał podwyższać ceny w swoim sklepie, nawet jeśli to oznaczało konieczność często podróżować po okolnych farmach i kupować товарy bezpośrednio u producentów, bez udziału pośredników. Bez dostatecznych zasobów Lipton musiał wykorzystać всю swoją fantazię i wynalazczykę.

W witrynie sklepu zostały atraktywnie rozложone produkty, same witryny były ozdobione zabawnymi ilustracjami, a plakaty zachęcające do zakupów zmieniały się co tydzień — ich tworzył specjalnie zatrudniony karikaturysta Willi Lockhart. To sprawiło, że ludzie zgromadzili się przed sklepem zarówno w dzień, jak i w noc (witryny były oświetlone gazowymi lampami). Stopniowo Lipton’s rozwiązania stawały się coraz bardziej ambitnymi. Na przykład, największy na świecie kусок sera, zamówiony przez niego specjalnie na Boże Narodzenie 1881 roku! Mieszkańcy Glasgow długo dyskutowali o tym, jak został transportowany ten gigantyczny blok sera do sklepu za pomocą ciężarowych samochodów, jakie długie kolejki tworzyły się na jego okożdaniu i jak w ciągu dwóch godzin został całkowicie wyprzedany. Biznes rozwijał się tak успешnie, że jedenastu lat po otwarcia pierwszego sklepu Lipton posiadał już dwadzieścia punktów sprzedaży na całym zachodnim Szkocji, a w 1885 roku kupił fabrykę pakowania produktów oraz składy zboża w Chicago.

Niewiele później otworzył kilka sklepów w Ameryce. Dochody czterdziestoletniego Liptona umożliwiały mu przerywać pracę w dowolnym momencie, by nareszcie się zrelaksować — np. wybraćся w długą morską podróż. Ale najlepiej byłoby, aby ta podróż miała także korzyść dla biznesu. W 1890 roku Tomasz Lipton zaczął swoją karierę w branży herbaty. Wybrano nie przypadkowo takie время dla startu: kawa, jedyny napój, który mógł konkurować z herbatą, była wtedy w dużym niedostatku ze względu na chorobę, która rozprzestrziła się na Cejlonie i dotknęła większości kawowych plantacji na wyspie.Większość plantacji kawy na wyspie została zniszczona lub zamieniona na uprawy herbaty. Ceny ziemi spadły drastycznie, więc przedsiębiorczywy Lipton, wykorzystując informacje o tym, że zamierza otworzyć nowe sklepy w Australii, zatajony przybył na Cejlon, gdzie kupił pięć plantacji herbaty o łącznej powierzchni 5500 akrów. Lipton zdobywał rynek herbaty według wszystkich zasad wojskowej strategii. Swoje plantacje używał do testowania wszystkich nowych technologii, które pojawляłyся w tym czasie.

Kiedy zauważył, że transport herbaty z plantacji na miejsce przetwarzania zajmuje zbyt dużo czasu, wymyślił kanałowe dróżki dla transportu koszyków z liśćmi. Posiadał nawet własny flotę — począwszy od szybkich parowców, a potem i większych, bardziej niezależnych od pogody statków parowej. Przybycie statku z herbatą i jego rozładka w porту сопровожdzałyся prawdziwymi ceremoniami, z udziałem singalskiego orkiestru, który grał podczas transportu herbaty. Lipton miał jasną celę: herbata musi być dostępna cenowo i przy tym nie tracić na jakości.

\「Z plantacji prosto do filiżanki\“\ — ten reklamowy slogan widniał na plakatach, rozwieszonych przez Liptona we wszystkich brytyjskich pociągach i autobusach. Stał się dużym producentem herbaty i mógł obходić się bez wielu pośredników — dlatego herbata \「Lipton\“\ była znacznie tańsza niż inne marki. Ale problem polegał na tym, że od dawna herbaty taniej ceny był przypisywany zły renom. Aby zmienić to, Lipton zatrudnił najlepszych specjalistów do przygotowania herbaty, którzy uwzględniali nawet takie detale, jak temperatura wody, wpływająca na jej smak. Ponadto zmienił sam sposób sprzedaży herbaty — przestał sprzedawać ją na wagę i zaczął pakować ją w kartonowe pakiety.W końcu stworzył unikalny design opakowania dla herbaty, aby klientы, spróbując raz jej produkt, zostaли jego wiernymi fanami. I tu Lipton nie pomylil się — hiszpańskie damy z korzynami na głowie stały się symbolem jego marki. Jego herbata stała się częścią kultury tamtej epoki i sam Lipton często pojawiał się w karikaturach, wzorcach humorystycznych i przedstawieniach muzycznych. Królowa Wiktoria była wielką fanami herbaty \「Lipton\“\ i uznала, że wkład Tomasa Liptona w kształowanie \「angielskiego stylu życia\“\ zasługuje na tytuł sira. W 1897 roku Lipton otrzymał tytuł rycerza.