Kremenec: polski i ukraiński w sercu regionu Ternopilskiego

Udostępnij:

Kremeniec to nie tylko małe miasto na zachodzie Ukrainy – to także skrzyżowanie kultur, gdzie średniowieczny zamek na szczycie wzgórza wznosi się nad domami w stylu austro-węgierskim, a każdy zaułek przechowuje pamięć o polskiej, austrijskiej i ukraińskiej przeszłości. Opowiemy wam, jak dotrzeć do tego miasta, co tam warto zobaczyć oraz dlaczego warto zwrócić na niego uwagę zarówno turystom, jak i dziennikarzom podróżniczym.

Historia i kontekst – co to takie, krótka historia

Sredniowieczne ruiny zamku Kremeniec z wieżami z XIV wieku — Zamek na szczycie wzgórza – główna atrakcja miasta, wzniesiony przez księcia Witolda w XIV wieku. Dziś można oglądać ruiny ścian i lochów.

Kremeniec to miasto położone w obwodzie Ternopil, na prawym brzegu rzeki Horyn. Liczbę mieszkańców szacuje się na około 23 tysięcy osób. Główną atrakcją jest zamek wzniesiony w XIV wieku na wysokim wzgórzu (około 60 metrów nad poziomem miasta). {GOOGLE=50.0889,25.7186}

Historia Kremenca nieodłącznie jest powiązana z Rzeczą Połską. W 1395 roku zamek założył litewski książę Witold. Później, w ramach państwa polsko-litewskiego, miasto rozkwitło jako ważny ośrodek handlu. W XVI–XVIII wieku Kremeniec zmieniał właścików: polscy magnaci budowali tu pałace, Żydzi tworzyli prosperującą społeczność (w XIX wieku w mieście żyło ponad 8 tysięcy Żydów z 13 tysięcy mieszkańców), a katolicy wznosili kościoły. Austrijska imperia pozostawiła po sobie wygląd miasta w postaci regularnych ulic i wielokondygnacyjnych budynków.

Po I wojnie światowej miasto weszło w skład Polski, a potem Związku Radzieckiego. Okres radziecki wymazał wiele elementów architektonicznej spadщyny, ale najważniejsze pomniki pozostały. Dziś Kremeniec to miasto, gdzie obok siebie znajdują się ruiny zamku, świątynie różnych religii oraz proste sowieckie bloki mieszkań.

Jak dotrzeć

Kremeniec znajduje się w odległości 110 km od Ternopola i 250 km od Kijowa. Tu nie znajduje się metra (nie jest to megapole), ale transport jest dobrze rozwinięty.

Z Ternopola (zaleca się wybrać właśnie tę drogę):

• Mikroautobusy do Kremencza kursują z autobusowego terminalu kilka razy dziennie. Czas podróży to 1,5–2 godziny. Cena biletu wynosi 50–70 hrywien (około 1,3–1,8 euro). Autobusy zabierają pasażerów także na zatrzymce autobusowej w pobliżu centrum Ternopola.

• Autobusy firmy Ukравtotrans są wygodniejszym wyborem, ale kursują rzadziej. Cena jest podobna.

Z Kijowa:

• Można dotrzeć pociągiem do Ternopola (5–6 godzin, koszt biletu 100–200 hrywien), a potem autobusem do Kremencza.

• Przez Kijów również biegnie główna autostrada M12. Jeżeli podróżujesz samochodem z stolicy, czas trasy to 4–5 godzin.

Porada praktyczna: Zadzwoń przed przyjazdem do hotelu lub hostelu w Kremenczu – często mogą zorganizować transport z Ternopola (koszt 400–600 hrywien za pojazd na cztery osoby).

Co zobaczyć

Katedra św. Mikołaja w stylu barokowym — Katedra św. Mikołaja (XVII wiek) – jasny przykład katolickiej architektury na zachodniej Ukrainie. Odbudowana w latach 2000., obecnie pełni rolę centrum kulturowego.

Drzewna cerkiew Ducha Świętego w Kremenczu — Cerkiew Ducha Świętego z XVII wieku – rzadki przykład ukraińskiego baroku w drewnie. Znajduje się w centrum miasta, obok głównego placu.

Zamek w Kremenczu {GOOGLE=50.0928,25.7211}

To jest najważniejsze. Zamek znajduje się na najwyższym wzgórzu miasta, więc z jego wieży rozciąga się widok we wszystkie strony. Z dużego zamku z czasów Witolda pozostały ruiny ścian, kilka wież i podziemia. W czasach radzieckich w zamku znajdowała się więzienie, potem został całkowicie zapomniany. Obecnie zamok jest stopniowo restaurowany, ale powoli.

Wspięcie się na górę można zrobić pieszo w ciągu 20–30 minut. Szlak prowadzi przez centrum miasta w górę. Na szczycie znajduje się pomnik radzieckim żołnierzom (lepiej go ignorować i skupić się na samym zamku). Można zjechać do podziemi (jeśli są otwarte), ale weź ze sobą latarkę – tam jest ciemno. Wejście jest bezpłatne, ale można zrobić dobrowolny dar w wysokości 20–50 grzywieni (jeśli poprosisz o otwarcie podziemi).

Kościół św. Mikołaja {GOOGLE=50.0878,25.7166}

Piękny katolicki kościół w stylu późnego baroku, zbudowany w XVII wieku. Fasada została orestaurowana w latach 2000. W środku można zobaczyć oryginalne ołtarze i organ. Obecnie to centrum kulturowe, czasem w nim odbywają się koncerty i wystawy. Zwykle otwarty od poniedziałku do piątku od 10:00 do 17:00, w weekendy zależy od rozkładu nabożeństw (sprawdź w lokalnym biurze turystycznym). Wejście jest bezpłatne.

Zamek z widokiem na miasto (Zamковa Góra) {GOOGLE=50.0915,25.7195}

Jeśli nie chcesz wchodzić do samego zamku, przynajmniej podejdź na platformę widokową przed wejściem na górę. Z tamtej wysokości widoczne są dachy domów, prawosławni kościół św. Ducha z drewnianym dachem (bardzo piękny widok) oraz cały kontur miasta. W słoneczny dzień można zobaczyć także kościół św. Proroka Mojżesza na sąsiedniej górze.

Synagoga w Kremenczu {GOOGLE=50.0885,25.7172}

Zwyczajnie imponujące budynko w stylu ekletyki (XIX wiek). Po Holokauście zostało przebudowane na magazyn i salę sportową. Obecnie trwa jego restawracja. Czasem można zobaczyć je tylko z zewnątrz, ale wnętrze zwykle nie jest udostępnione (z powodu prac remontowych). Warto zerknąć chociażby na fasadę.

Kościół św. Ducha (Svato-Duhivska cerkwa) {GOOGLE=50.0858,25.7198}

Drewni kościół z XVII wieku – rzadki przykład ukraińskiego baroku z drewna. Białe ściany, tradycyjna ukraińska architektura. Znajduje się w bliskiej odległości od głównego placu miasta. Czasem jest otwarty dla zwiedzających, ale nie zawsze – sprawdź przed przyjazdem lub pytaj w hotelu.

Pomnik Iwana Kotliarewskiego {GOOGLE=50.0875,25.7185}

Na centralnym placu znajduje się pomnik ukraińskiego pisarza i dramatopisarza. Kremenec jest jego małym ojczystym miastem. To doskonałe miejsce na zdjęcia wśród pięknej architektury.

Praktyczne informacje

Panorama miasta Kremeneca z widokiem na architekturę XVIII–XIX wieku — Widok na miasto z widokówki na wzgórzu zamku. Widać wyraźnie austro-węgierską architekturę z XIX wieku oraz dachy domów pokryte cegłami.

Czas otwarcia muzeów i kościołów:

• Zamok: otwarty cały rok, ale zimą lochy mogą być zamknięte ze względu na wodę. Lepiej skontaktować się z biurem turystycznym przed przyjazdem.

• Kościół Świętego Mikołaja: pon–pt 10:00–17:00, zależnie od godzin nabożeństw.

• Kościół Ducha Świętego: wt–pt 14:00–17:00 (sprawdź dokładnie).

Ceny:

• Zamok: bezpłatnie. Do lochów można wejść po uprzednim umowieniu z konserwatorzem (poprosź kogoś o pomoc przy wejściu); dar 20–50 grn.

• Muzeum historii Kremeneca (jeśli jest otwarte): 30–50 grn.

• Mniej więcej wszystkie kościoły i kaplice: bezpłatnie.

Kiedy najlepiej przyjechać:

• Maj–czerwiec oraz wrzesień–październik – idealny czas. Wtedy pogoda jest ciepła, ale nie gorąca, a przyroda piękna.

• Lipiec–sierpień – gorąco, dużo turystów z sąsiednich miast.

• Zima sprawia trudności przy zwiedzaniu zamku (wiele błota, lochy często zamknięte), ale atmosfera jest niezwykle przyjemna.

Turystyczne centrum informacyjne:

Znajduje się na placu Gramoty, otwarte od pon–pt 9:00–17:00. Można tam zarezerwować przewodnika (150–300 grn za 2 godziny) lub zorganizować transport.

Porady dla turystów

Synagoga w Kremenczu w stylu ekletyki, XIX wiek — Budowa synagogi w Kremenczu to pomnik żydowskiej architektury. Kiedyś tu modlili się członkowie jednej z największych żydowskich społeczności na zachodniej Ukrainie. Obecnie trwa jej restawracja.

Czego niezbędnie zabrać ze sobą:

• Wygodne buty do wędrówki pod górę – szlak nie jest zbyt stromy, ale pełen kamieni.

• Latarka lub włączony telefon z lampką, jeśli chcesz odwiedzić podziemia zamku.

• Aparat fotograficzny lub dobry telefon – widoki z tamtej lokalizacji są naprawdę piękne.

• Wodę i przekąski. Na górze zamku nie znajdziesz jedzenia.

• W porze letniej – kremówkę na słońce i kapelusz (na górze nie ma cienia).

Czego unikać:

• Nie eksploruj podziemi sam, jeśli nie znasz ich rozlokacji. Prosz o pomoc strażnika.

• W deszczową pogodę szlak na zamok jest śliski. Wybieraj się w słoneczne dni lub ubierz specjalne buty.

• Nie przyjeżdżaj wcześnie rano we wtorek lub środę, jeśli potrzebny jest przewodnik lub odwiedziny muzeum – w te dni wiele miejsc jest zamkniętych ze względu na sprzączkę lub remont.

Gdzie zjeść w okolicy:

• Kawiarenka „Zamok” {GOOGLE=50.0875,25.7180} – znajduje się prosto na placu przed zamkiem. Oferuje ukraińską i polską kuchnię: borsch, pierogi, kotlety. Ceny są niedrogie: obiad dla dwóch osób kosztuje 150–250 grn (4–6 EUR). Godziny otwarcia: 11:00–20:00 (z wyjątkiem poniedziałku).

• Kawiarenka „Poludennica” {GOOGLE=50.0878,25.7175} – oferuje ukraińskie ciastka i desery. Kapucino kosztuje 35 grn (1 EUR), ciasto – 25–40 grn. Godziny otwarcia: 8:00–19:00 (do 18:00 w weekendy).

• Cukiernia przy kościele {GOOGLE=50.0878,25.7166} – sprzedaje domowe polskie i ukraińskie przysmaki: zapiekanki, bułki, torty. Ceny wahają się od 20 do 50 grn za sztukę. Godziny otwarcia: 9:00–18:00.

• Supermarkety na główniej ulicy (ul. Gramoti) – jeśli potrzebujesz zakupić przekąski.

Gdzie zatrzymać się:

W mieście znajduje się kilka małych hoteli i hostelów. Najpopularniejsze to: • Hotel „Wizyt” – ceny od 400 do 600 grzotów za dwuosobowe pokoje (10–15 EUR). Położony w centrum miasta, oferuje dobry stosunek ceny do jakości. • Hostel na ulicy Gramoti – łóżko w wspólnym pokoju kosztuje od 100 do 150 grzotów (2,5–4 EUR). Rezerwację można dokonać poprzez biuro podróży lub bezpośrednio kontaktując się z hotelem (adres znajduje się w Google Maps). Praktyczny tip: Jeśli masz dodatkowy dzień, odwiedź sąsiednie miasto Kremenez-2 (nowe nazwisko Staryja Kostiantyniw). Tam znajduje się ciekawy zamek z XVII wieku, ale to już wykracza poza ramy tego artykułu.